พูดถึงสัญญาประกัน หลายคนคงกุมขมับ เพราะเอกสารเงื่อนไขในสัญญามีหลายหน้าจนตาลาย บางครั้งเราก็ไม่มีเวลามาศึกษาทำความเข้าใจเงื่อนไขทั้งหมด  วันนี้เราจึงอยากชวนมาทำความเข้าใจถึง หลักสุจริตใจในประกันภัย ซึ่งเป็นหนึ่งในเงื่อนไขที่สำคัญประการหนึ่ง ในการทำประกันชีวิต ซึ่งจะทำให้เราไม่พลาด หรือ ทำผิดเงื่อนไขโดยไม่เจตนา อันจะเป็นสาเหตุให้ไม่ได้รับความคุ้มครองตามที่ระบุไว้ในกรมธรรม์สัญญาประกันภัย

เนื่องจากสัญญาประกันประกันภัยอยู่บนพื้นฐานของการรับรู้ รับทราบที่ไม่เท่าเทียมกัน การที่บริษัทประกันจะรับความเสี่ยงภัยแทนบุคคลใดนั้น ย่อมจำเป็นที่จะต้องรับทราบถึงความเสี่ยงของแต่ละบุคคล ซึ่งมีความเสี่ยงภัยไม่เท่าเทียมกัน และคงไม่มีใครรับทราบถึงความเสี่ยงภัยได้ดีที่สุดเท่ากับตัวของตัวเอง ดังนั้นผู้ขอทำประกันทุกรายต้องมีความสุจริตใจในการบอก หรือแจ้งว่า ตนเองมีความเสี่ยงในเรื่องใดบ้างเพื่อให้บริษัทประกันได้พิจารณาจัดการบริหารความเสี่ยงภัยได้อย่างถูกต้องเหมาะสมกับเบี้ยประกันภัยที่ผู้ขอเอาประกันภัยทุกรายต้องจ่ายในอัตราที่เป็นธรรม ทั้งนี้ในการสมัครขอทำประกันในเอกสารใบสมัครจะมี “คำเตือนของสำนักงานคณะกรรมการกำกับและส่งเสริมการประกอบธุรกิจประกันภัย” ว่า ผู้ขอเอาประกันภัยต้องตอบคำถามตามแบบสอบถามตามความเป็นจริงทุกข้อ การปกปิดข้อเท็จจริงใด ๆ อาจเป็นเหตุให้บริษัทผู้รับประกันชีวิตปฏิเสธไม่จ่ายค่าสินไหมทดแทนตามสัญญาประกันภัย ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 865”

            การถูกเรียกเบี้ยประกันความเสี่ยงภัยเพิ่มขึ้น หรือกำหนดข้อยกเว้นความคุ้มครองบางประการ ไม่ใช่เรื่องร้ายแรงแต่เป็นสิ่งที่สามารถการันตี หรือรับรองได้ว่า เมื่อผู้ขอเอาประกันมีความสุจริตใจในการเปิดเผยข้อความจริงให้บริษัทผู้รับประกันได้ทราบก่อนแล้ว จะไม่เป็นสาเหตุบริษัทประกัน ยกเอาเหตุนั้น ๆ มาปฏิเสธความคุ้มครอง หรือการจ่ายเงินค่าสินไหมอย่างน่าเสียดาย เนื่องจากโรคบางโรค หากได้บอกหรือเปิดเผยให้บริษัทประกันได้รับทราบ และมีการเพิ่มเบี้ยความเสี่ยงภัยเพียงไม่มาก แต่สามารถทำให้ผู้เอาประกันได้รับประโยชน์ความคุ้มครองตามที่ระบุไว้ในกรมธรรม์ แต่หากเราไม่เปิดเผย หรือเปิดเผยแต่เพียงบางส่วน ไม่ได้บอกทั้งหมด เช่น ผู้ที่มีโรคประจำตัวเป็น ความดันโลหิตสูง เบาหวาน แต่บอกเพียงโรคใดโรคหนึ่งไม่ได้บอกทั้งหมด เป็นเหตุให้บริษัทประกันแจ้งเบี้ยประกันตามความเสี่ยงไม่ถูกต้องครบถ้วน ก็จะทำให้ถูกปฏิเสธการจ่ายผลประโยขน์ที่ระบุไว้ในกรมธรรม์ทั้งหมด

ข้อมูลใดบ้างที่ต้องแจ้ง หรือเปิดเผยให้บริษัทประกันได้รับทราบ

            ในใบสมัครขอทำประกัน จะมีคำถามเกี่ยวกับข้อมูลส่วนบุคคล ผู้ชำระเงินค่าเบี้ยประกันข้อมูลเกี่ยวกับสุขภาพ การเจ็บป่วย การทำประกันหรือเคยทำประกันหรือเคยถูกพิจารณารับประกันด้วยเงื่อนไขพิเศษหรือไม่  รวมถึงไลฟ์สไตล์ในการใช้ชีวิต สูบบุหรี่ ดื่มเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์ ของผู้รับประโยชน์ตามกรมธรรม์ ทั้งหมดนี้ถือเป็นสาระสำคัญที่ผู้ขอเอาประกันต้องเปิดเผยให้บริษัทผู้รับประกันได้ทราบทั้งหมดด้วยความสุจริตเป็นอย่างยิ่ง และนอกจากนี้หากผู้ขอเอาประกันทราบว่าตนเองยังมีความเสี่ยงภัยใดเพิ่มเติมที่มิได้ถูกระบุไว้ในแบบสอบถามในคำขอเอาประกันที่ต้องการแจ้งให้บริษัทประกันได้ทราบ ก็สามารถระบุเพิ่มเติมได้  

เวลาที่จะต้องเปิดเผยข้อความจริง

            ผู้เอาประกันภัยจะต้องมีหน้าที่ในการเปิดเผยข้อความจริงโดยนับตั้งแต่ระยะเวลาที่ผู้เอาประกันภัยทำคำใบคำขอเอาประกันไปยังบริษัทประกัน และบริษัทผู้รับประกันตอบรับการทำประกันโดยออกกรมธรรม์ให้

ผลของการไม่เปิดเผยข้อความจริง

            สัญญาประกันภัยเป็นสัญญาที่ต้องอาศัยความสุจริตหรือความไว้วางใจต่อกันเป็นอย่างยิ่ง ทั้งนี้ผลของการไม่เปิดเผยข้อความจริงของผู้เอาประกันภัยส่งผลให้สัญญาประกันภัยเป็นโมฆียะ (สัญญาไม่ถูกต้องตามกฎหมาย หรือไม่สามารถมีผลบังคับใช้ได้) อาจถูกบอกล้างสัญญา ปฺฏิเสธการจ่ายเงินตามสัญญาได้ และสิ่งที่ผู้เอาประกันได้เคยรับไป เช่น ค่ารักษาพยาบาล ค่าชดเชยหรือผลประโยชน์ระหว่างสัญญาที่เกิดขึ้น ก็จะถูกเรียกคืนได้

การเปิดเผยข้อมูลอย่างตาม หลักสุจริตใจในประกันภัย ในการทำประกันชีวิตเป็นเรื่องสำคัญที่ช่วยให้การคุ้มครองตามกรมธรรม์เกิดขึ้นอย่างราบรื่นและเป็นธรรม การทำความเข้าใจเงื่อนไขต่าง ๆ ของสัญญาประกันภัยจะช่วยให้คุณได้รับสิทธิประโยชน์ตามที่ระบุไว้ในกรมธรรม์โดยไม่เกิดปัญหาภายหลัง